Trzustka

Data dodania: 2007 Grudzień 17
Autor(źródło): WIKIPEDIA

Trzustka (łac. pancreas) jest gruczołem położonym w górnej części jamy brzusznej składającym się z części wewnątrzwydzielniczej (hormonalnej, odpowiedzialnej za wytwarzanie m.in. insuliny i glukagonu) i zewnątrzwydzielniczej (trawiennej, produkującej sok trzustkowy). Jej przeciętna masa wynosi 70-100g.
Spis tReści
    * 1 Budowa anatomiczna
          o 1.1 Unaczynienie
          o 1.2 Unerwienie
    * 2 Budowa histologiczna
    * 3 Choroby

Budowa anatomiczna

Składa się z głowy, objętej pętlą dwunastnicy, trzonu i ogona odchodzącego w sąsiedztwo śledziony i lewej nerki. Drogi wyprowadzające sok trzustkowy, będący produktem zewnątrzwydzielniczej części trzustki, uchodzą jako przewód trzustkowy główny (przewód Wirsunga) na brodawce dwunastniczej większej (brodawka Vatera), najczęściej łącząc się tam z drogami żółciowymi (przewód żółciowy wspólny). Możliwe jest istnienie przewodu trzustkowego dodatkowego (przewód Santoriniego), który albo uchodzi do dwunastnicy na brodawce dwunastniczej mniejszej lub łączy się z przewodem Wirsunga.


Unaczynienie

Do trzustki dochodzą naczynia:

    * tętnica śledzionowa (od pnia trzewnego)
    * tętnica trzustkowo-dwunastnicza górna (od żołądkowo-dwunastniczej)
    * tętnica trzustkowo-dwunastnicza dolna (od tętnicy krezkowej górnej)

Unerwienie

Unerwienie przywspółczulne pochodzi od nerwu błędnego natomiast współczulne ze splotu współczulnego.

Budowa histologiczna

Komórki wchodzące w skład części trzustki produkującej hormony są zgromadzone w skupiskach nazywanych wyspami trzustkowymi lub wyspami Langerhansa. Liczbę wysp ocenia się na 1-3 milionów, a stanowią one zaledwie około 2% całkowitej masy tego narządu.

Komórki wchodzące w skład wysp trzustkowych :

    * komórki B (beta) - produkują insulinę
    * komórki A (alfa) - produkują glukagon
    * inne typy komórek produkujące somatostatynę

Enzymy trawienne wydzielane przez trzustkę to :

    * amylaza trzustkowa
    * trypsynogen - enzym aktywuje się pod wpływem enzymu "enterokinazy" i wysokiego pH w dwunastnicy do trypsyny
    * chymotrypsynogen - enzym aktywuje się pod wpływem enzymu "enterokinazy" i wysokiego pH w dwunastnicy do chymotrypsyny
    * elastaza
    * lipaza
    * nukleaza

Choroby

Najczęstsze schorzenia trzustki:

    * ostre i przewlekłe zapalenie trzustki
    * rak trzustki (część zewnątrzwydzielnicza) i hormonalnie czynne nowotwory części wewnątrzwydzielniczej (wyspiaki)
    * torbiel trzustki
    * kamica przewodów trzustkowych

Chorób o znaczeniu ogólnoustrojowym takich jak cukrzyca i mukowiscydoza nie zalicza się do chorób tego narządu. Chorobami trzustki zajmuje się gastroenterologia.